Przejdź do treści
Szablony · Oświadczenia

Prawo pierwokupu gminy – warunkowa umowa sprzedaży, zawiadomienie i umowa przenosząca

Wzór fragmentów aktów notarialnych i pisma notariusza przy sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego objętych prawem pierwokupu gminy: umowa warunkowa, zawiadomienie o jej treści i umowa przenosząca.

Umowa warunkowa, zawiadomienie organu, umowa przenosząca

I. UMOWA SPRZEDAŻY ZAWARTA POD WARUNKIEM (fragmenty aktu notarialnego; strony oznaczone w komparycji jako „Sprzedający” i „Kupujący”)

§ [numer]. Sprzedający oświadcza, że [prawo własności nieruchomości / prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej[ wraz z prawem własności [budynku / urządzeń] stanowiącym prawo związane z użytkowaniem wieczystym]] opisane w § [numer] niniejszego aktu (dalej „Przedmiot sprzedaży”) objęte jest prawem pierwokupu przysługującym Gminie [nazwa gminy] na podstawie art. 109 ust. 1 pkt [numer punktu] ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399, 875 i 912), ponieważ [jeden z wariantów a)–g)]: a) [pkt 1 – sprzedaż nieruchomości] nieruchomość jest niezabudowana, została nabyta przez Sprzedającego od [Skarbu Państwa / [nazwa jednostki samorządu terytorialnego]] [oznaczenie tytułu nabycia, np. umową zawartą w formie aktu notarialnego sporządzonego w dniu [data] przez [imię i nazwisko notariusza], notariusza w [siedziba kancelarii], Rep. A nr [numer]] i jest [przeznaczona w planie miejscowym na [przeznaczenie terenu], co wynika z [oznaczenie wypisu z planu miejscowego]] albo [w braku planu miejscowego wykazana w katastrze nieruchomości jako [rodzaj gruntu], co wynika z [oznaczenie dokumentu][, a warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono decyzją [oznaczenie decyzji]]]; b) [pkt 2 – sprzedaż prawa użytkowania wieczystego] nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste jest niezabudowana i jest [przeznaczona w planie miejscowym na [przeznaczenie terenu], co wynika z [oznaczenie wypisu z planu miejscowego]] albo [w braku planu miejscowego wykazana w katastrze nieruchomości jako [rodzaj gruntu], co wynika z [oznaczenie dokumentu][, a warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono decyzją [oznaczenie decyzji]]]; c) [pkt 3 – plan miejscowy; sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego] nieruchomość położona jest na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne, co wynika z [oznaczenie wypisu z planu miejscowego], a prawo pierwokupu ujawnione jest w księdze wieczystej [numer księgi wieczystej]; d) [pkt 3 – decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; sprzedaż nieruchomości] dla nieruchomości została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego [oznaczenie decyzji], a prawo pierwokupu ujawnione jest w księdze wieczystej [numer księgi wieczystej]; e) [pkt 4 – sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego] nieruchomość wpisana jest do rejestru zabytków pod numerem [numer wpisu], a prawo pierwokupu ujawnione jest w księdze wieczystej [numer księgi wieczystej]; f) [pkt 4a – sprzedaż nieruchomości] nieruchomość położona jest na obszarze rewitalizacji, a prawo pierwokupu przewiduje uchwała [oznaczenie uchwały], o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji; g) [pkt 4b – sprzedaż nieruchomości] nieruchomość położona jest na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji, o której mowa w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji, ustanowionej [oznaczenie aktu ustanawiającego Specjalną Strefę Rewitalizacji].

§ [numer]. Sprzedający sprzedaje Kupującemu Przedmiot sprzedaży za cenę [cena cyfrą i słownie] pod warunkiem, że [Wójt / Burmistrz / Prezydent Miasta] [nazwa gminy / miasta] nie wykona prawa pierwokupu przysługującego Gminie [nazwa gminy], a Kupujący Przedmiot sprzedaży pod tym warunkiem kupuje.

§ [numer]. Cena, o której mowa w § [numer], [zostanie zapłacona [termin i sposób zapłaty] / została zapłacona [data i sposób zapłaty]].

§ [numer]. Sprzedający i Kupujący zobowiązują się, w razie niewykonania prawa pierwokupu w terminie, o którym mowa w art. 110 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawrzeć umowę przenoszącą Przedmiot sprzedaży w formie aktu notarialnego w terminie [liczba] dni od dnia upływu tego terminu[, w kancelarii notarialnej [oznaczenie kancelarii]].

§ [numer]. Notariusz poinformował Sprzedającego i Kupującego, że: 1) stosownie do art. 157 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu, a stosownie do art. 157 § 2 tego Kodeksu do przeniesienia własności potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmujące ich bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście własności; do przeniesienia użytkowania wieczystego przepisy te stosuje się odpowiednio (art. 237 Kodeksu cywilnego); 2) stosownie do art. 599 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli prawo pierwokupu przysługuje z mocy ustawy jednostce samorządu terytorialnego, sprzedaż dokonana bezwarunkowo jest nieważna; 3) stosownie do art. 110 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami notariusz zawiadomi [Wójta / Burmistrza / Prezydenta Miasta] [nazwa gminy / miasta] o treści niniejszej umowy[ przez przesłanie wypisu niniejszego aktu], a stosownie do art. 110 ust. 2 tej ustawy prawo pierwokupu może być wykonane w terminie miesiąca od dnia otrzymania przez [Wójta / Burmistrza / Prezydenta Miasta] zawiadomienia o treści umowy sprzedaży; 4) stosownie do art. 110 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami [Wójt / Burmistrz / Prezydent Miasta] wykonuje prawo pierwokupu przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego u notariusza sporządzającego niniejszą umowę, a w przypadku gdyby złożenie oświadczenia u tego notariusza było niemożliwe lub napotykało poważne trudności – u innego notariusza; z chwilą złożenia oświadczenia [przy sprzedaży nieruchomości: nieruchomość staje się własnością gminy / przy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność gminy: prawo użytkowania wieczystego wygasa / przy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu lub województwa: gmina uzyskuje prawo użytkowania wieczystego], a oświadczenie to notariusz doręcza Sprzedającemu; 5) stosownie do art. 111 ustawy o gospodarce nieruchomościami prawo pierwokupu wykonuje się po cenie ustalonej między stronami w umowie sprzedaży, a stosownie do art. 600 § 2 zdanie drugie Kodeksu cywilnego, gdy prawo pierwokupu przysługuje jednostce samorządu terytorialnego z mocy ustawy, świadczenia dodatkowe przewidziane w umowie sprzedaży, których uprawniony do pierwokupu nie mógłby spełnić, uważa się za niezastrzeżone.

II. ZAWIADOMIENIE O TREŚCI UMOWY (pismo notariusza do organu wykonującego prawo pierwokupu)

[miejscowość], [data]

[imię i nazwisko notariusza] notariusz w [siedziba kancelarii] [adres kancelarii notarialnej]

[Wójt / Burmistrz / Prezydent Miasta] [nazwa gminy / miasta] [adres urzędu]

Działając na podstawie art. 110 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399, 875 i 912), zawiadamiam o treści umowy sprzedaży [prawa własności nieruchomości / prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej[ wraz z prawem własności [budynku / urządzeń] stanowiącym prawo związane z użytkowaniem wieczystym]] [oznaczenie nieruchomości: położenie, numer działki, obręb, numer księgi wieczystej], zawartej aktem notarialnym sporządzonym przeze mnie w dniu [data], Rep. A nr [numer], między [imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania albo nazwa i siedziba Sprzedającego] jako Sprzedającym a [imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania albo nazwa i siedziba Kupującego] jako Kupującym, za cenę [cena cyfrą i słownie], pod warunkiem, że [Wójt / Burmistrz / Prezydent Miasta] [nazwa gminy / miasta] nie wykona prawa pierwokupu przysługującego Gminie [nazwa gminy] na podstawie art. 109 ust. 1 pkt [numer punktu] tej ustawy. Treść umowy zawiera załączony wypis aktu notarialnego.

Stosownie do art. 110 ust. 2 tej ustawy prawo pierwokupu może być wykonane w terminie miesiąca od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia. Stosownie do art. 110 ust. 4 tej ustawy prawo pierwokupu wykonuje się przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego u notariusza sporządzającego umowę sprzedaży[, w kancelarii notarialnej przy [adres kancelarii]], a w przypadku gdyby złożenie oświadczenia u tego notariusza było niemożliwe lub napotykało poważne trudności – u innego notariusza.

Załącznik: [wypis aktu notarialnego Rep. A nr [numer]]

[podpis notariusza]

III. UMOWA PRZENOSZĄCA (fragmenty aktu notarialnego zawieranego po upływie terminu do wykonania prawa pierwokupu; strony oznaczone w komparycji jako „Sprzedający” i „Kupujący”)

§ [numer]. Sprzedający i Kupujący oświadczają, że aktem notarialnym sporządzonym w dniu [data] przez [imię i nazwisko notariusza], notariusza w [siedziba kancelarii], Rep. A nr [numer], zawarli umowę sprzedaży [prawa własności nieruchomości / prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej[ wraz z prawem własności [budynku / urządzeń] stanowiącym prawo związane z użytkowaniem wieczystym]] opisanego w § [numer] niniejszego aktu (dalej „Przedmiot sprzedaży”) pod warunkiem, że [Wójt / Burmistrz / Prezydent Miasta] [nazwa gminy / miasta] nie wykona prawa pierwokupu przysługującego Gminie [nazwa gminy] na podstawie art. 109 ust. 1 pkt [numer punktu] ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399, 875 i 912), i że w umowie tej zobowiązali się do zawarcia umowy przenoszącej Przedmiot sprzedaży.

§ [numer]. Sprzedający i Kupujący oświadczają, że zawiadomienie o treści umowy sprzedaży, o której mowa w § [numer], [Wójt / Burmistrz / Prezydent Miasta] [nazwa gminy / miasta] otrzymał w dniu [data], co wynika z [oznaczenie dowodu doręczenia], oraz że w terminie miesiąca od tego dnia, określonym w art. 110 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prawo pierwokupu nie zostało wykonane. Sprzedający oświadcza, że do dnia dzisiejszego nie zostało mu doręczone oświadczenie [Wójta / Burmistrza / Prezydenta Miasta] [nazwa gminy / miasta] o wykonaniu prawa pierwokupu, o którym mowa w art. 110 ust. 4 i 5 tej ustawy[, co potwierdza [oznaczenie dokumentu]].[ Sprzedający i Kupujący oświadczają, że według ich wiedzy oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu nie zostało złożone ani u notariusza, który sporządził umowę sprzedaży, o której mowa w § [numer], ani u innego notariusza.] Sprzedający i Kupujący oświadczają, że wobec niewykonania prawa pierwokupu warunek, pod którym zawarta została umowa sprzedaży, o której mowa w § [numer], ziścił się.

§ [numer]. W wykonaniu zobowiązania wynikającego z umowy sprzedaży, o której mowa w § [numer], Sprzedający przenosi na Kupującego Przedmiot sprzedaży, a Kupujący Przedmiot sprzedaży nabywa. Sprzedający i Kupujący wyrażają bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście Przedmiotu sprzedaży na Kupującego.

§ [numer]. Sprzedający oświadcza, że cenę określoną w umowie sprzedaży, o której mowa w § [numer], otrzymał w całości[ w dniu [data]][, [sposób zapłaty, np. przelewem na rachunek bankowy]].

Miejsca do uzupełnienia są w nawiasach kwadratowych. Kopiowanie zachowuje akapity w Wordzie.

Podstawa prawna

  • art. 109 ust. 1 Ustawa o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399, 875 i 912)

    Art. 109. 1. Gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży: 1) niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego; 2) prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę; 3) nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 4) nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości; 4a) nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji, jeżeli przewiduje to uchwała, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji; 4b) nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji, o której mowa w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji.
  • art. 110 ust. 1–5 Ustawa o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399, 875 i 912)

    Art. 110. 1. Sprzedaż nieruchomości, o których mowa w art. 109, oraz prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości może nastąpić, jeżeli wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie wykona prawa pierwokupu. 2. Prawo pierwokupu może być wykonane w terminie miesiąca od dnia otrzymania przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zawiadomienia o treści umowy sprzedaży. 3. Notariusz sporządzający umowę sprzedaży jest zobowiązany do zawiadomienia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o treści umowy, stosownie do przepisu ust. 2. 4. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje prawo pierwokupu przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego u notariusza, o którym mowa w ust. 3. W przypadku gdyby złożenie oświadczenia u tego notariusza było niemożliwe lub napotykało poważne trudności, może być ono złożone u innego notariusza. Z chwilą złożenia oświadczenia: 1) nieruchomość staje się własnością gminy, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło sprzedaży nieruchomości; 2) prawo użytkowania wieczystego wygasa, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność gminy; 3) gmina uzyskuje prawo użytkowania wieczystego, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu lub województwa. 5. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, notariusz doręcza sprzedawcy.
  • art. 599 § 2 Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

    § 2. Jednakże jeżeli prawo pierwokupu przysługuje z mocy ustawy Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego, współwłaścicielowi albo dzierżawcy, sprzedaż dokonana bezwarunkowo jest nieważna.
  • art. 157 § 1 i 2 Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

    Art. 157. § 1. Własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu. § 2. Jeżeli umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości została zawarta pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, do przeniesienia własności potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmujące ich bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście własności.
  • art. 237 Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

    Art. 237. Do przeniesienia użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości.
  • art. 109 ust. 3 pkt 5 Ustawa o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399, 875 i 912)

    3. Prawo pierwokupu nie przysługuje, jeżeli: … 5) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, prawo pierwokupu nie zostało ujawnione w księdze wieczystej;

Serwis nieurzędowy. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw (dziennikustaw.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)). Cytowania i daty pochodzą z danych Kancelarii Sejmu (API ELI) albo z wpisu redakcji i mogą być opóźnione względem publikacji – przed użyciem w akcie notarialnym porównaj je z PDF urzędowym.